Huiswerk(tniet)

Huiswerk. Alleen het woord al klinkt alsof iemand langzaam een nagel over een schoolbord trekt terwijl je met blote voeten op Lego staat. Vroeger dacht ik dat huiswerk bedoeld was om kinderen iets te leren. Inmiddels weet ik beter. Huiswerk is een relatietest. Voor ouders.

Iedere week opnieuw begint hier namelijk hetzelfde ritueel. Vol goede moed. Optimistisch zelfs. ‘Kom jongens, eerst even huiswerk maken, daarna kunnen jullie lekker spelen.’

Dat “even” blijkt steevast vergelijkbaar met “even” verbouwen bij Help, mijn man is klusser. Voor je het weet ben je drie uur verder, emotioneel uitgewrongen en ligt er ergens in huis iemand te huilen. Soms een kind.

De eerste tekenen van onheil dienen zich meestal al binnen enkele minuten aan. Een gummetje wordt demonstratief op de grond gegooid. Een potloodpunt breekt spontaan af onder een iets te gefrustreerde druk op het papier. En ergens aan tafel klinkt voor de eerste keer die inmiddels vertrouwde strijdkreet: ‘Boeit me toch niet!’

Dat is meestal het moment waarop ik weet dat we nog minimaal drie kwartier te gaan hebben. Want vervolgens blijkt de juf "dit echt nóóit zo uitgelegd te hebben" of “dit hebben we nog nooit gehad!”. Tegelijkertijd kijken wij naar een werkboek waarin al drie pagina’s volstaan met exact hetzelfde soort sommen. ‘Maar deze is anders!’

Nee hoor. Het is letterlijk dezelfde som als de twintig erboven. Alleen staat hij drie centimeter lager op de pagina.

Ondertussen proberen mijn vrouw en ik uit te leggen hoe het werkt, waarna de tweeling ons aankijkt alsof wij persoonlijk verantwoordelijk zijn voor de invoering van huiswerk of kinderslavernij in Nederland.

En als we tijdens een oudergesprek voorzichtig melden dat huiswerk hier thuis soms uitloopt op een combinatie van frustratie, discussie en lichte wanhoop, kijkt de juf ons aan alsof we zojuist hebben beweerd dat het Nederlands elftal alle wedstrijden speelt met elf keepers. Vol ongeloof. ‘Goh, dat herken ik helemaal niet.’ Nee. Natuurlijk niet.  Op school zitten daar blijkbaar twee voorbeeldige leerlingen die over het algemeen rustig werken, redelijk geconcentreerd luisteren en zonder enig protest hun opdrachten maken. Wij zouden ze thuis ook graag eens ontmoeten.

En het gekke is: mensen die me een beetje kennen, zullen nu misschien denken: "Maar wacht eens even... jij hebt toch zelf bijna negentien jaar voor de klas gestaan?" Dat klopt. Negentien jaar. In die tijd heb ik in de bovenbouw van de basisschool toch een aardige rugzak gevuld met organisatorische, vakdidactische en pedagogische vaardigheden. Ik heb gewerkt met allerlei soorten leerlingen, ouders, methodes en onderwijsontwikkelingen.

Je zou zeggen dat zo iemand prima in staat moet zijn om twee kinderen te begeleiden bij hun huiswerk. Dat dacht ik zelf ook. Tot ik huiswerkvader werd.

Want zodra het huiswerk uit die tassen gehaald wordt, blijken al die diploma's, cursussen en jarenlange ervaring ongeveer evenveel waard als een verlopen spaarkaart van de supermarkt. Sterker nog: de juf heeft altijd gelijk. Altijd. En mama kan het sowieso beter uitleggen dan papa. ‘Nee pap, zo bedoelt de juf het niet.’ ‘Maar dat is toch precies hetzelfde?’ ‘Nee.’ ‘Wat is dan het verschil?’ ‘Dat weet ik niet, maar de juf doet het anders.’ ‘En mama kan dit toch beter’. Einde discussie.

Soms betrap ik mezelf erop dat ik na een avond huiswerkstress de volgende ochtend vrolijk voor een groep aankomende of ervaren leerkrachten sta uit te leggen hoe ze zaken nog beter kunnen aanpakken. Dan hoor ik mezelf iets zeggen over duidelijke instructies, zelfstandigheid bevorderen en het voorkomen van frustratie bij leerlingen. En ondertussen denk ik alleen maar: Jullie moesten eens weten hoe het er gisterenavond aan onze eettafel aan toeging...

Na anderhalf uur huiswerk maken ziet onze woonkamer eruit alsof er een gijzeling heeft plaatsgevonden. Potloden op de grond. Uitgegumde propjes overal. Een schrift met mysterieuze vochtplekken van frustratietranen. En ergens zit ik met een rood hoofd “RUSTIG BLIJVEN!” te roepen. Wat achteraf gezien ook niet direct helpt voor de rust. Ach ja.

Misschien is huiswerk uiteindelijk helemaal niet bedoeld voor de ontwikkeling van kinderen. Maar gewoon als jaarlijkse bijscholing voor ouders in geduld, conflicthantering en lichte ademhalingstechnieken.

Wordt vervolgd?

Jeroen

Chronisch vermoeide (tweeling)vader van Jelte en Jurre (8) en Jippe (11)